Saturday, October 1, 2011

25/7/2011-Ζήτημα Εμπιστοσύνης

22% των Ελλήνων, λέει, εμπιστεύεται σήμερα τις τράπεζες. Διπλάσιο ποσοστό από αυτό που εμπιστεύεται τη Βουλή. Κι ας είναι οι τράπεζες ένας από τους βασικούς λόγους που εμπιστεύεται τόσο λίγο τη Βουλή. Τα κόμματα τα εμπιστεύονται λιγότερο απ' τους μισούς από αυτούς που εμπιστεύονται τη Βουλή. 5%. Κι ας είναι η Βουλή ένα όργανο το οποίο διαμορφώνεται από τα κόμματα και τους κομματικούς συσχετισμούς δύναμης. 10% περισσότεροι εμπιστεύονται, λέει, τις τράπεζες από ότι τα συνδικάτα και τα σωματεία. Ακόμα και τα ΜΜΕ, τα εμπιστεύεται, λέει, ένα 13%, που είναι έστω 1% περισσότερο από αυτό που εμπιστεύεται τους θεσμικούς φορείς του συνδικαλισμού. Αλλά το 41%, λέει, εμπιστεύεται τα κοινωνικά κινήματα. 

Τα κοινωνικά κινήματα για ποιο πράγμα όμως;  Το μεγαλύτερο, μετά τον εαυτό του, αντικείμενο της εμπιστοσύνης του "λαού" είναι τα κινήματα, αλλά, εφόσον δεν υπάρχει τίποτε άλλο που να συγκεντρώνει ικανοποιητικά ποσοστά εμπιστοσύνης (οι τράπεζες είναι τρίτες στην κατάταξη), η λογική λέει ότι τα κινήματα αυτά δεν έχουν κανένα περιεχόμενο, ή μάλλον ότι το περιεχόμενό τους είναι (αρνητικά) αυτοαναφορικό. Είναι κινήματα που εκφράζουν έναν λαό ο οποίος δεν εμπιστεύεται τίποτα παρά μόνο τον εαυτό του, τον εαυτό του ως φορέα έλλειψης εμπιστοσύνης. Έτσι, τα κοινωνικά κινήματα τα οποία συγκεντρώνουν την εμπιστοσύνη του λαού, την συγκεντρώνουν στον βαθμό που αντανακλούν την έλλειψη εμπιστοσύνης του σε οτιδήποτε εκτός από την έκφραση της έλλειψης εμπιστοσύνης που τον καθορίζει αρνητικά σαν οντότητα. 

Αυτό λέει η στατιστική, αν βεβαίως την εμπιστευτούμε (κάτι διόλου αναγκαίο). Αλλά δε λέει μόνο αυτό, γιατί υπάρχει και ένα 36% του λαού που δεν εμπιστεύεται το λαό και ένα 41% που δεν εμπιστεύεται τα κινήματα. Θα είχε μια κάποια προσθαφαιρετική λογική αν αυτά τα ποσοστά εμφανιζόντουσαν ως θετικά απέναντι σε αυτά που δεν εμπιστεύεται ο λαός και τα κινήματα που τυγχάνουν εμπιστοσύνης ως μέσα έκφρασης έλλειψης εμπιστοσύνης. Αλλά δεν συντρέχει κάτι τέτοιο. Στη μεγαλύτερή τους πλειοψηφία, αυτοί που δεν εμπιστεύονται ούτε το λαό ούτε τα κινήματα δεν εμπιστεύονται επίσης ούτε τα κόμματα, ούτε τα συνδικάτα, ούτε τις κυβερνήσεις, ούτε τη Βουλή. Το 36% που δεν εμπιστεύεται το λαό δεν μικραίνει υπό καμία περίσταση, απλά παραμένει στην θέση του και αυξάνεται κάθε φορά που μπαίνει στην εικόνα ένα άλλο αντικείμενο (μη) εμπιστοσύνης. Υπάρχει δηλαδή ένα 36% το οποίο δεν εμπιστεύεται απολύτως τίποτα, ούτε καν τον φορέα της μη εμπιστοσύνης, δηλαδή τον εαυτό του. 

Ο Μάο της "εμπιστοσύνης στο λαό" θα τα είχε βρει σκούρα απέναντι σε έναν λαό χωρίς εμπιστοσύνη, ή στην καλύτερη περίπτωση, με εμπιστοσύνη μόνο στον εαυτό του, την κινηματική έκφραση μη εμπιστοσύνης του, και, σε τρίτη μοίρα, τις τράπεζες. Η αριστερά μας, αντίθετα, εμπιστεύτηκε ανεπιφύλακτα το μέλλον της στο ψυχικό ναρκοπέδιο που δημιούργησε η διάψευση του ονείρου ενός δίχως τέλος δυτικού καταναλωτικού παραδείσου, θεωρώντας την διάψευση συνώνυμη της αφοσίωσης σε ένα στόχο, τα πληγωμένα εγώ συνώνυμα των πολιτικών υποκειμένων, την αντίδραση στην παρεμπόδιση της κατανάλωσης συνώνυμη με την διεκδίκηση του δικαιώματος στον έλεγχο της παραγωγής.

Αλλά είναι αδύνατο να εμπιστευτεί κανείς την ανεπιφύλακτη εμπιστοσύνη στην γενικευμένη έλλειψη εμπιστοσύνης. Καλώς ή κακώς, η ιστορία δεν διαμορφώθηκε ποτέ από αυτούς που δεν πιστεύουν σε τίποτα, ούτε βέβαια από αυτούς που, έχοντας χάσει οι ίδιοι την πίστη τους, αφήνονται να πιστέψουν, με την ζέση ανάστροφα ανανηψάντων, στην πολιτική φερεγγυότητα της μη πίστης των πρώτων.