Thursday, October 7, 2010

8/3/2010-Έντεκα θέσεις για την υπαρκτή αριστερά

1. Θα ονομάσουμε "υπαρκτή αριστερά" (actually existing Left) την αριστερά που έχει συναίσθηση και επίγνωση της ανυπαρξίας της "αριστεράς" υπό συνθήκες κοινοβουλευτικού συναινετισμού, δηλαδή υπό συνθήκες κατά τις οποίες υπάρχει μόνο ένα μέλλον στο οποίο να μπορεί να κινηθεί η σκέψη: ο καπιταλισμός.

2. Σε αντίθεση με τον "υπαρκτό σοσιαλισμό", μια "υπαρκτή αριστερά" ξεκινά από την βάση μιας βεβιασμένης, αλόγιστης επαφής με την κομμουνιστική επιθυμία, με την επιθυμία που λέγεται κομμουνισμός. Δεν μπορεί να περιμένει την πάροδο οποιουδήποτε σταδίου σοσιαλισμού, δεν εμπιστεύεται τα στάδια και το ιστορικιστικό αφήγημα του "περάσματος" στον κομμουνισμό.

3. Η σκέψη της "υπαρκτής αριστεράς" είναι μια σκέψη για την οποία ο Λένιν έχει την θέση, με τα λόγια του Αλτουσέρ, μιας "απούσας αιτίας." Είναι μια σκέψη που προϋποθέτει ενεργά την ιστορική απουσία του σημαίνοντος "Λένιν", την απουσία δηλαδή ενός λόγου κεντρικής οργάνωσης των μαζών.

4. Η σκέψη της "υπαρκτής αριστεράς" δεν θριαμβολογεί για αυτή την απουσία, ούτε θρηνεί για αυτή. Σκέφτεται στα ερείπια του λενινιστικού σημαίνοντος χωρίς γέλιο και χωρίς δάκρυα.

5. Το βασικό όπλο της σκέψης της "υπαρκτής αριστεράς", συνεπώς, δεν είναι και δεν μπορεί να είναι η οργάνωση των μαζών, η αναπτυγμένη γλώσσα της τακτικής και της στρατηγικής. Η "υπαρκτή αριστερά" είναι στρατηγικά φτωχή, και έχει πλήρη συναίσθηση αυτού του γεγονότος.

6. Ως εκ τούτου, η σκέψη της "υπαρκτής αριστεράς" δεν έχει και δεν μπορεί να έχει το ρόλο μιας "πρωτοπορίας" λενινιστικού τύπου. Δεν μπορεί να ασκήσει το ρόλο της ηγεμονίας επί της μάζας, ούτε να επιφέρει από μόνη της την συγκρότηση της μάζας σε επαναστατικό υποκείμενο.

7. Η απουσία θρήνου για την ιστορική απουσία του σημαίνοντος "Λένιν" --και ίσως, για το αδύνατό της έλευσής του σήμερα-- σημαίνει όμως ότι η σκέψη της "υπαρκτής αριστεράς" δεν επιχειρεί να αποσιωπήσει ή να καταστείλει το γεγονός ότι παρουσιάζει κενά σε ό,τι αφορά την οργανωτική πρακτική. Τα κενά αυτά είναι αυστηρές συνέπειες της αντικειμενικής έκθλιψης δυνατοτήτων σκέψης και πράξης που επέφερε η πραγματική απορρόφηση (real subsumption) του κόσμου της ανθρώπινης ζωής από το Κεφάλαιο, και ως τέτοια, είναι δομικά αναπόφευκτα. Η αποδοχή χωρίς ντροπή αυτών του κενών ως συμπτωμάτων του παρόντος διαχωρίζει αναγκαστικά τη σκέψη της "υπαρκτής αριστεράς" τόσο από τον οργανωτισμό χωρίς πολιτικό περιεχόμενο (τουτέστιν, τον παλιού τύπου συνδικαλισμό) όσο και από την αμετροεπώς αισιόδοξη σκέψη περί "αυτο-οργάνωσης" στους Hardt και Negri, και γενικότερα, από κάθε παρόμοια εκδοχή βολονταρισμού.

8. Η μοναδική δυνατότητα της σκέψης της "υπαρκτής αριστεράς", της αριστεράς που υπάρχει στη βάση της θέλησής της να είναι κάτι άλλο από μια ακόμα επιλογή-κουτάκι πάνω σε θλιβερά ψηφοδέλτια, είναι η απελευθέρωση της ατομικής και συλλογικής συνείδησης από τον εγκλωβισμό στον φόβο --στον φόβο του μέλλοντος, στον φόβο του αδιευκρίνιστου πεπρωμένου του υποκειμένου, στον φόβο που περιχαρακώνει τον άνθρωπο σήμερα σε εγώ-καταναλωτή, στον φόβο που τον εγκλωβίζει σε μια άχρηστη, αυτοκτονική άμυνα απέναντι στην αιωνιότητα και το ριψοκίνδυνο της αλήθειας.

9. Στόχος της σκέψης της "υπαρκτής αριστεράς" είναι συνεπώς η επιστροφή στην "επιθυμία να επιθυμείς" (Jameson), στην σημασία του να είσαι "αληθινός απέναντι στην επιθυμία" (Lacan). Και αυτό σημαίνει ότι μέθοδός της δεν μπορεί παρά να είναι ο ανελέητος βομβαρδισμός των αναστολών, των τρόπων άμυνας, των υπεκφυγών του ατομικού και του συλλογικού Εγώ --η απελευθέρωσή τους από τον φόβο μέσω της αντιπαράταξης σε αυτόν του πραγματικού φόβου, του φόβου του να είσαι ο άνθρωπος (ή η συλλογικότητα) στoν οποίo, με τα λόγια του Χένρι Τζέιμς, "δεν συμβαίνει τίποτε": το Εγώ που και η μεγαλύτερη καταστροφή ακόμα αφήνει στη θέση του, αλώβητο επειδή είναι ήδη πάντοτε νεκρό.

10. Το γάντζωμα από την "υπαρκτή αριστερά", από την θέληση της αριστεράς να υπάρξει, δεν είναι επιλογή για όσους επιθυμούν να ζήσουν μέσα στα συντρίμμια μιας θνήσκουσας κοινωνίας, όχι περισσότερο από ό,τι είναι για το σώμα να αναπνέει. Το γάντζωμα αυτό προϋποθέτει ένα και μόνο αξίωμα: "εμπιστοσύνη στον λαό" (Mao), που όπως εξηγεί έξοχα ο Badiou, δεν σημαίνει σιγουριά ότι ο λαός, απελευθερωμένος από τον φόβο για το επόμενο μηνιάτικο ή την επόμενη δόση που τον μετατρέπει σε πληθυσμό προς διαχείριση, θα καταφέρει να συγκροτηθεί ως υποκείμενο. "Εμπιστοσύνη στο λαό" σημαίνει απλώς αποδοχή της κοινής μας μοίρας, ταύτιση με την αδυναμία του λαού: είμαστε ο λαός στον βαθμό που μοιραζόμαστε την αδυναμία του, την εμπειρία παράλυσής του. Αλλά συνάμα, ζώντας μέσα στα ίδια τα σκοτεινά βάθη αυτής της αδυναμίας, μετέχουμε της ατέρμονης συντακτικής δύναμης, της δυνατότητας [potentia] για πολιτική επινοητικότητα του ίδιου αυτού λαού που, αν και συντρίφτηκε συχνά χωρίς να καταφέρει να σηκώσει κεφάλι, ποτέ δεν υπήρξε δυνατός χωρίς να έχει πρώτα χορτάσει το πικρό χώμα της συντριβής.

11. Εμπιστοσύνη στο λαό σημαίνει εναγκαλισμός με το σώμα του· και αυτός ο εναγκαλισμός, ξέρουμε, είτε θα μας τραβήξει όλους μαζί στον πάτο είτε θα μας επιτρέψει, για πρώτη φορά, όλους από κοινού, να αναπνεύσουμε ελεύθερα.

Nous ne sommes rien, soyons tout.